MS 3227 (Pol Hausbuch) Üzerine

İçindekiler

MS 3227a 13v

Burada başlar, Usta Liechtenauer’in Kılıç ile Silahşorluk Sanatı, Yayan veya At üzerinde, Çıplak veya Zırh ile.”

Elyazması üzerine genel bilgiler.

Farklı isimleri, içeriği, geçmişi

Alman Tarihi kılıç geleneğinin (kunst des fechtens) temel metni olan “Zettel“in bilinen en eski örneğini barındırması sebebiyle Tarihi Savaş Sanatları araştırmaları için çok kilit bir öneme sahip olan MS3227a veya Pol Hausbuch, içeriğinin düzenleniş biçimi, hakkındaki bilinmezleri ve geçmişi (provenance) ile oldukça ilginç bir kaynak eserdir.

Günümüzde Nuremberg, Almanya’da bulunan Germanisches Nationalmuseum’da (ulusal müze) sergilenmekte ve korunmakta olan MS 3227a numaralı el yazması, pek çok farklı isimle anılmaktadır; MS 3227a, Hs 3227a, GMN Hs 3227a, Codex Döbringer, Codex Nuremberger ve Pol Hausbuch bu isimlerden en yaygın olanlarıdır.

İçeriği Latince, Orta Yüksek Almanca (“Mittelhochdeutsch“) ve Erken Yeni Yüksek Almanca (“Frühneuhochdeutsch“) dillerinde, 169 yaprak (folia) üzerine önlü (recto, r) ve arkalı (verso, v) olarak, siyah ve kırmızı mürekkep ile yazılmış ve deri ile cilt kaplanmış olan MS 3227a, bir “hausbuch”tur.

Genel anlamı ile ev kitabı demek olan “hausbuch” genellikle içerik bakımından birbiriyle doğrudan alakalı olmayan, ancak kitabı derleyen kişi ve onun ailesi için önemli olarak kabul edilen önemli bazı bilgileri içeren bir tür toplama başucu kitabıdır. Bu kitaplar genellikle güncel not defterleri gibi düşünülebilirler, kitapların yazarları konu bütünlüğü kaygısı yaşamadan gündelik hayatı süresince kendisi ve ailesi için önemli olacağını düşündüğü bilgileri bu tür kitaplarda derlemişlerdir. Avrupa genelinde okur yazarlığın genel halk arasında yaygınlaştığı 15.yy başlarından itibaren giderek artan bir sıklıkla görülürler. Leonardo da Vinci gibi pek çok Rönesans dönemi bilim insanı, araştırma ve notlarını “daha sonraki bir tarihte konularına uygun şekilde düzenlenerek temize çekmek üzere”, karışık düzende ve rastgele bu tür genel amaçlı kitaplara yazmışlardır. (Leonardo da Vinci, Codex Arundel 263)

Kitabın içerisinde Latince yazılmış savaşta başarı ve kontrole yönelik büyüler, demirin sertleştirilmesine dair bilgiler, Latince kaleme alınmış simya formülleri ile birlikte, bir kaç farklı kısımda kaleme alınmış ve aralarında ismi bilinmeyen katipin açıklama ve yorumlarıyla pekiştirilmiş haliyle “Zettel” olarak anılan ve Büyük Usta Johannes Liechtenauer tarafından aktarıldığı belirtilen savaş sanatları ve kılıç kullanımına dair metin de bulunmaktadır.

Elyazmasının Geçmişi.

Provenance

MS 3227a el yazmasını kimin kaleme aldığı ve ilk sahibinin kim olduğu belirsizdir. El yazmasının bilinen ilk sahibi, Codex’i “Nikolaus Pol, doctor, 1494” ibaresi ile imzalaması sonucu Nikolaus Pol olarak kesinleştirilmiştir.

Nikolaus Pol, (D. 1467, Ö. 1532) bir rönesans dönemi doktorudur. 1487 yılında Innsbruck kentinde Avusturya Arşidükü Sigismund’un hizmetine giren Pol, 65 yaşında hayatı sonlanana kadar Arşidük Sigismund ve ardılları olan I. Maximilian ve V. Charles gibi Kutsal Roma Germen İmparatorlarına doktorluk görevini sürdürmüştür. Nikolaus Pol’un yaklaşık 1350 ciltten oluşan ve tıp, doğal bilimler, simya, astroloji ve kehanet gibi çok geniş konularda bilgi içeren bir kütüphanesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu kadar sayıda bir kitap özellikle de 15.yy ortaları için inanılmaz bir rakamdır. Pol, doktorluk ünvanını 1494 yılında kazanmış ve bunu takiben bütün kitaplarını “Nikolaus Pol, doctor, 1494”  ibaresi ile imzalamıştır. (Maggs, 1929)

MS 3227a’nın Nikolaus Pol’un kütüphanesine nasıl geldiği bilinmemektedir, ancak Pol’un ölümünü takiben 1532 yılında kütüphanesi Güney Tyrol’de bulunan İnnichen Manastırına götürülmüştür. Bu olayı takiben el yazmasının 17. ve 18.yy’da nerelerde bulunduğu bilinmemekle birlikte, 19.yy’da Nuremberg’deki Germanisches Museum’un kurucusu olan Hans Freiherr von und zu Aufsess’ın kütüphanesinde olduğu, ve 1852 yılında Baron zu Aufess’in müzeyi kurması sonrası müze envanterine geçtiği bilinmektedir.