Johannes Liechtenauer, hayatı ve alman kılıç geleneği

İçindekiler

Johannes Liechtenauer olduğu düşünülen figür, tahtına oturmuş silahlar ile çevrelenmiş şekilde öğretilerini gözlerken – Cod.44.A.8 folio 2v (Codex Danzig)

Johannes Liechtenauer Hakkında.

Yaşamına ilişkin tarihi kanıtlar üzerine

Tarihi kılıç gelenekleri dahilinde, ismi ve kendisine atfedilen metin ile bu derece ciddi bir iz bırakıp, kendisi hakkında Johannes Liechtenauer kadar az bilgi sahibi olunan bir başka kişi daha yoktur.

Doğum ve ölümüne ilişkin tarih ve kayıtlar yoktur, hayatını nerede sürdürdüğü, nerelere yolculuk ettiği veya kimler ile birlikte çalıştığı ve kimleri eğittiği kesin bilinmemektedir. İlerleyen yüzyıllarda kendisini takip edecek Ustalar tarafından büyük Usta (“hocher maister“) olarak anılacak olan Liechtenauer’in 14.yy ortalarında ve sonlarında etkin olduğu düşünülmektedir. (Tobler, Christian Henry. 2010. pp6). Liechtenauer hakkında edindiğimiz fikirler ve yaptığımız varsayımlar, yarattığı geleneği takip eden diğer ustaların kendisi hakkında yaptığı dolaylı ithaflara dayanmaktadır.

Geride bıraktığı tek ve en önemli eser olan Zettel, kendisini takip eden kılıç ustalarına yol gösterecek ve bugün Alman kılıç geleneği (kunst des fechtens) olarak adlandırılan geleneğin temel taşını oluşturacaktır.

MS 3227a (Pol Hausbuch)

Liechtenauer hakkında ilk doğrudan yazılı kanıt, MS 3227a (Pol Hausbuch) olarak anılan bir ev kitabıdır. Genel anlamı ile ev kitabı demek olan “hausbuch” genellikle içerik bakımında birbiriyle doğrudan alakalı olmayan, ancak kitabı derleyen kişi ve onun ailesi için önemli olarak kabul edilen önemli bazı bilgileri içeren bir tür toplama başucu kitabıdır. Kaleme alınış tarihi ve yazarı hakkında kesin bir bilgimizin olmadığı, Nicolaus Pol isimli bir doktor tarafından 1494 yılında ismiyle işaretlenen ve bu sebeple MS 3227a (Pol Hausbuch) olarak anılan kitabın içerisinde Latince yazılmış savaşta başarı ve kontrole yönelik büyüler, demirin sertleştirilmesine dair bilgiler, Latince kaleme alınmış simya formülleri ile birlikte, “Zettel” olarak anılan ve Liechtenauer tarafından aktarıldığı belirtilen savaş sanatları ve kılıç kullanımına dair metin de bulunmaktadır.

MS 3227a (Pol Hausbuch)’un kaleme alınış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, geniş bir tarihlendirme 1389 ile 1494 yılları arasına yapılmaktadır. (Kleinau, Jens P. 1418 Modus Dimicandi Magistri H. Beringois of the Ms. G.B.f.18.a) Bu kadar geniş bir zaman aralığına tarihlendirilmesine karşın, bu metnin Liechtenauer geleneğindeki ilk metin olarak kabul edilme sebebi, Zettel‘in açılış kısmında Usta Liechtenauer adından bahsederken, adına tanrıdan rahmet dilenmiyor oluşudur: takip eden Cod.44.A.8 (Codex Danzig) gibi diğer metinlerde sıklıkla rastlanan “got genadig seÿ” yani “tanrı ruhuna merhamet etsin” ibaresi MS 3227a (Pol Hausbuch)’da bulunmamaktadır, (MS 3227a, folio 13v) bu durum bazı araştırmacılar tarafından metin kaleme alındığında Usta Liechtenauer’in hala hayatta olduğunu ifade eder şekilde yorumlanmaktadır. Bütün bunlar bir yana, metnin tarihlendirilme aralığının genişliği ve hausbuch‘un ilk sahibi veya yazarı hakkında bilgi eksikliği, bu metnin gerçekten ilk metin olarak kabul edilmesini sorunlu bir duruma getirmekte ve araştırmacıları temkinli olmaya itmektedir.

MS Chart.A.558 (Talhoffer Fechtbuch)

Kesin tarihlendirmesi 1448 yılına yapılan ve Hans Talhoffer’e atfedilen bu elyazması ve dövüş kitabı (fechtbuch), Liechtenauer’e ithaf edilen Zettel‘i barındıran ve kesin tarihlendirmesi yapılabilmiş en eski metindir.